|
(Макар), Сен йырджымыз ол
«... Эй йырлар, йырлар! Сиз дженклерде
инсангъа нелер яптырмайсынъыз».
Д. Фурманов
I
Джийрен атлар фышнайлар башымнынъ уджунда,
Бу гъамсыз чёллернинъ эр ягъы къаранлыкъ.
Къылычым белимде, штыгим къолумда,—
Узакъкъа козетем, еримиз аманлыкъ.
Командир якълаша: — Юкълама, «молодой»!
Сирена окюрир, сен ойгъа далырсынъ.
Тез турар, атларны эгерлеп кетерлер,
Бу зиндан ичинде бир озюнъ къалырсынъ.
Динъледим огютни. Атыма дедим мен:
— «Диспутым» , къоркъма сен, бермем ят эллерге.
Разведчик достчыгъым, хавф этме, раат ол,
Сени мен къалдырмам амансыз ерлерге.
II
Комадир таянды, къыртышнынъ устюнде:
— Динъле сен, мен бир аз тарихтан айтайым!
Он беш йыл эвельси курешкен отряднынъ
Тайгада кечирген кунюне къайтайым.
Дерелер тынч эди — орманлар кимсесиз,
Гурьдели давушнен сёйленди командир.
Къарт дженкчи кульмеди, биз къалдыкъ экимиз;
Мен дедим.: бу башкъа ким нелер кельгендир.
— Эй, казак,— деди сонъ,— сен бир яш червонсынъ
Не дженкте чекиштинъ, не къафа догърадыкъ...
Беловнынъ полкунда бир аскер эдим мен;
Бакъ, нелер кечирдим, нелерге огърадым.
Докъуз юзь он секиз сенеси кельди;
Мен кеттим дженклерге, кимсеге сёйлемей.
Бир къарлы гедженинъ сонъунда эди,
Поездгъа толдыкъ биз, сабаны беклемей.
Амансыз урушма башлады тайгада;
Амурнынъ артында сиярды уфукълар.
Ордулар чатышты чыдамсыз дагъларда,
Нидже эль догъралды ве нидже къафалар.
Учюнджи эскадрон Макарнынъ пешинден
Ёрулмай джувурды афталар ве айлар.
Афатлы къырларда терлеген атлыгъа:
— «Я олюм, я омюр!» — деди яш Макар.
III
Эскадрон кечкенде, тик джапнынъ артындан
Озюнинъ «Партизан йырыны» янъгъыртып.
Салланды йыкъылды йырджымыз атындан:
— «Къардашлар!» — деди о, башыны саркъытып.
— «Къардашлар, тюшменъиз менимчюн атлардан
Башлагъан йырымнынъ сонъуна етинъиз!
Кетинъиз, достларым, бакъ, атеш ачалар;
Атымны къалдырмай, пешинъизден джетинъиз».
Эскадрон къалдырды йырджыны чёльде,
Атешкозь джуйрюклер пек агъыр джонельди.
Сабырлы командир козюни сильди де,
«Партизан йырыны» биткендже сейледи:
«Сонъки яра къумачынен
Боянды ал байракълар.
Амур якътан келе эди
Партизан — эскадронлар».
Аскерлер достуны джойгъан сонъ тайгада
Давушы чокъ заман чынълады къулакъта.
Кене де йигитче чыкътылар къавгъагъа,
Душманнынъ атеши къопкъанда узакътан.
Эй, Макар-командир, ал кет сен бизлерни!
Энъ къатты дженклерде йырджымыз ол, сен.
Сенинъ шенъ сесинъден кучь арта билекте,
Сенинъ бу йырынъа джошамыз юректен.
Хышымлы тайгада къуршунлар сускъан сонъ,
Комиссар, Макаргъа бакъты да, кульди:
— Сен гузель дженкчисинъ ве гузель йырджысынъ;
Атлылар йыр истей, ал огрет, деди.
IV
Сенелер кечтилер чокъ излер къалдырып,
Куньдогъыш якъларда тынчланды фуртуна.
Амансыз урушта догъралгъан джесетлер
Бир тюшдай къалдылар меним де хатрымда.
Орманлар, дерелер унутты Макарны;
Лякин саф достлары даима анъдылар.
Мен корьдим, кечкен йыл Москва паркында
Концертке топланды бинълернен инсанлар.
Санада корюнди бир арбий киши,
Алгъышлар гурьледи, янъгъыртты залны.
Севимли давушнен сёйледи йырны;
«Амурлы партизан» джоштырды халкъны.
«Сонъки яра къумачынен
Боянды ал байракълар.
Амур якътан келе эди
Партизан-эскадронлар».
Халкъларнынъ ичинде комиссар, багъырды:
— Къардашым, Макарым, сенсинъми йырлагъан
Сенсинъми, он дёрт йыл эвельки Амурнынъ
О къанлы куньлерини юректе къозгъагъан!?
1934 с.
|
