|
Makar, sen yırcimiz ol
“... Ey yırlar, yırlar! Siz cenklerde
insanğa neler yaptırmaysıñız”.
D. Furmanov
I
Ciyren atlar fışnaylar başımnıñ ucunda,
Bu ğamsız çöllerniñ er yağı qaranlıq.
Qılıçım belimde, ştıgım qolumda,–
Uzaqqa közetem, yerimiz amanlıq.
Komandir yaqlaşa: – Yuqlama, “molodoy”!
Sirena ökürir, sen oyğa dalırsıñ.
Tez turar, atlarnı egerlep keterler,
Bu zindan içinde bir özüñ qalırsıñ.
Diñledim ögütni. Atıma dedim men:
– “Disputım”, qorqma sen, bermem yat ellerge.
Razvedçik dostçığım, havf etme, raat ol,
Seni men qaldırmam amansız yerlerge.
II
Komadir tayandı, qırtışnıñ üstünde:
– Diñle sen, men biraz tarihtan aytayım!
On beş yıl evelsi küreşken otrâdnıñ
Taygada keçirgen kününe qaytayım.
Dereler tınç edi – ormanlar kimsesiz,
Gürdeli davuşnen söylendi komandir.
Qart cenkçi külmedi, biz qaldıq ekimiz;
Men dedim: bu başqa kim neler kelgendir.
– Ey, kazak,– dedi soñ,– sen bir yaş çervonsıñ
Ne cenkte çekiştiñ, ne qafa doğradıq...
Belovnıñ polkunda bir asker edim men;
Baq, neler keçirdim, nelerge oğradım.
Doquz yüz on sekiz senesi keldi;
Men kettim cenklerge, kimsege söylemey.
Bir qarlı geceniñ soñunda edi,
Poyezdğa toldıq biz, sabanı beklemey.
Amansız uruşma başladı taygada;
Amurnıñ artında siyardı ufuqlar.
Ordular çatıştı çıdamsız dağlarda,
Nice el doğraldı ve nice qafalar.
Üçünci eskadron Makarnıñ peşinden
Yorulmay cuvurdı aftalar ve aylar.
Afatlı qırlarda terlegen atlığa:
– “Ya ölüm, ya ömür!” – dedi yaş Makar.
III
Eskadron keçkende, tik capnıñ artından
Özüniñ “Partizan yırını” yañğırtıp.
Sallandı yıqıldı yırcımız atından:
– “Qardaşlar!” – dedi o, başını sarqıtıp.
– “Qardaşlar, tüşmeñiz menimçün atlardan
Başlağan yırımnıñ soñuna yetiñiz!
Ketiñiz, dostlarım, baq, ateş açalar;
Atımnı qaldırmay, peşiñizden cetiñiz”.
Eskadron qaldırdı yırcını çölde,
Ateşköz cüyrükler pek ağır cöneldi.
Sabırlı komandir közüni sildi de,
“Partizan yırını” bitkence söyledi:
“Soñki yara qumaçınen
Boyandı al bayraqlar.
Amur yaqtan kele edi
Partizan – eskadronlar”.
Askerler dostunı coyğan soñ taygada
Davuşı çoq zaman çıñladı qulaqta.
Kene de yigitçe çıqtılar qavğağa,
Duşmannıñ ateşi qopqanda uzaqtan.
Ey, Makar-komandir, al ket sen bizlerni!
Eñ qattı cenklerde yırcımız ol, sen.
Seniñ şeñ sesiñden küç arta bilekte,
Seniñ bu yırıña coşamız yürekten.
Hışımlı taygada qurşunlar susqan soñ,
Komissar, Makarğa baqtı da, küldi:
– Sen güzel cenkçisiñ ve güzel yırcısıñ;
Atlılar yır istey, al ögret, dedi.
IV
Seneler keçtiler çoq izler qaldırıp,
Kündoğuş yaqlarda tınçlandı furtuna.
Amansız uruşta doğralğan cesetler
Bir tüşday qaldılar menim de hatrımda.
Ormanlar, dereler unuttı Makarnı;
Lâkin saf dostları daima añdılar.
Men kördim, keçken yıl Moskva parkında
Kontsertke toplandı biñlernen insanlar.
Sanada köründi bir arbiy kişi,
Alğışlar gürledi, yañğırttı zalnı.
Sevimli davuşnen söyledi yırnı;
“Amurlı partizan” coşturdı halqnı.
“Soñki yara qumaçınen
Boyandı al bayraqlar.
Amur yaqtan kele edi
Partizan-eskadronlar”.
Halqlarnıñ içinde komissar, bağırdı:
– Qardaşım, Makarım, sensiñmi yırlağan
Sensiñmi, on dört yıl evelki Amurnıñ
O qanlı künlerini yürekte qozğağan!?
1934 s.
|
