|
Mahuldürge bardım, ağlap qayttım
Bir ay evelsi doğmuş köyüm Mahuldürni ziyaret ettim. Bu menim muqaddes borcum edi. Aqmescit soqaqlarında burula-dolana, niayet, Aqyar poçta yoluna çıqtıq.
Keçken sene İsmail Seyfullayev (cenk yıllarında Qırım cumhuriyetiniñ premyeri, Qırım partizanlarını erzaq ile yalıñız o temin etti) Ödessadan maña yollağan mektübinde: "Yaqında Mahuldürde oldım. Siziñ eviñizni qıdırdım, onı yıqqanlar!" — del yazgan edi. Mektüpni oquğan soñra içimde tutaşqan ateş alâ yanmaqta edi. Mahuldürni tezce körmege aşıqtım.
Süren aylanmasında ögümizde efsaneviy Kökköz vadisi açıldı, uzaqta dumanlı Ay-Petri köründi. Maşina dümeni başındaki yaş kişi, televideniye hadimi olmalı. arqasına çevirilip: "Köyüñizniñ yollarını yahşı bilesiñizmi, unutmadıñızmı? — dep soradı. — Adaşıp, Belbekke barıp çıqmamızmı?
Menim içime buz tüşti. Vucudım titrep ketti. 1ncındım. "Köyümizniñ yolunı unutmadımmı, eken! Ne demek olsun! Men aqaretlendim. Mahuldürni, közlerimni bağlap yiberseler, otuz beş çaqırım yolnı cayav yürip barıp taparım. Dört yıl bu otuz beş çaqırım yolnen Bağçasarayğa mektepke qatnağan men degilmi edim?
Sürenni keçtik. Yel çetinde yüksek qaya tübünde iri qoba közüme çalındı. Maşina toqtatılmasını rica ettim. Tüştim, qoba içine kirdim: bom-boş, çım-çırt, bunıñ içine
çoqtan insan ayağı basmağan.
Yolumızğa devam ettik. Albatnı ve Fotsalanı zornen tanıdım. Tanıdımmı — yoqmı, emin degilim. Kökköz ve Özenbaş özenleri birleşken yerdeki büyük köpürni, onıñ yanındaki Kökköz hastahanesini qayırmayım dep, pencereden kozlerimni almadım. Keçip ketkenmiz, olarnı da tanımadım. Bir çaqırımdan soñra bizim köylü türk Memed-Aliniñ buhar degirmeni yanında yol Ğavrge, Mahuldürge aylanacaq. Men bunda da şaşmaladım, kelgen yolumız ile dos-doğru
Kökköz betke keçip ketkenmiz.
Küçük bazarçıq yanında turğan eki tatardan Mahuldür yolunı soradım.
— Sizge Mahuldür ne kerek? — dediler tatarlar, — mında Kökközge eki çaqırım qaldı. — Barıñız, Kökközge.
— Mahuldür menim köyüm, — dedim tatarlarğa, — onı körmege ketem!
Tatarlar hahıldap küldiler.
— Öz köyüñniñ yolunı bilmeysiñmi? — dediler mısqıllap.
— Bile edim. Er şey deñişken, tanımanıñ imkânı yoq!
— Artıñızğa qaytıñız! — dediler ekisi de bir ağızdan. Yol çatallaşqan yerde, oñ yaqta adam eykeli tura. Siz de oñ yaqtaki yolnen ketiñiz! Köyüñizniñ adı Podgornaya!
— Yolnıñ çatallaşqan yerinde Memed-Ali türkniñ buhar degirmeni olmaq kerek, — dedim men, — onı köralmadım.
Degirmenni mahuldürlilerniñ özleri altmış yıl evelsi yaqtılar. Memed-Ali ta o zamanlarda Ayvasıllı yaş qarısınen Könyağa qaçtı.
Biz keri qayttıq. Eykel yanında oñ qolğa buruldıq. Lâkin Mahuldürni tapmaq qolay olmadı. Dağlıq-qayalıq içinde anda-mında saçılğan beş-on beyaz ev körip, toqtadıq. Yol çetinde avtobus toqtağan yerde direkke mıhlı tahta üstünde "Podgornaya" yazılı. Men baş kestirdim. "Bu — Mahuldür degil!" dedim.
Eki-üç rus ve bir yaş tatar qadını peyda oldılar. Qadın körünişte ocapçege beñzey. Onıñ ile Mahuldür hususında laqırdı başlağan edim, birden küçlü yağmur ve qar yağa başladı. Adamlar tır-mır oldı, olarnı bir daa tapıp olamadım. Yagmur ve qar toqtağan soñ dağ üstündeki duman biraz çezildi, köy üstüne asılıp turğan qayalarnıñ çıplaq uçurımlarınıñ bir yaqı açıldı. Men, niayet, qayanı tanıdım. Boyka... Menim balalığım, gençligim. Menim taqdirim. Eki biñ yıldan beri Boyka! Ne demek, kimse bilmey. Qayanıñ aşağısında, dağ içinde Got-Frid degen çoqraq da bar. Mında cenkten evel eki yüz qırq hane bar edi. Şimdi on sekiz ev terekler astında pusıp turalar, qalğan evlerniñ episini kelmeşek ruslar yıqqanlar. Evler episi qavi, dülber, ekzotikalı milliy evler. Bizim pıçma taştan yasalğan eki qatlı evden bir taş, bir kesek kiramet qaldırılmağan, temelini tegizlep, terekler saçqanlar. Otlar ve terekler ösken, evniñ negizini örtkenler. Köydeki evlerniñ yıqılğanı çoqtan. Köyge bir top rus kelgen, begengen evlerinde yerleşkenler, qalğanlarnıñ episini yıqqan-yaqqanlar. Bu köyge başqalarınıñ kelgenini istemegenler.
Köyde yüksek minareli eki cami, yeñi mektep binası bar edi, olardan eser qalmağan, köyniñ aşağısındaki mezarlıq yoq. Mahuldürge on beş-yigirmi qırımtatar ailesi kelgen, andaki ruslarnen qomşulıqta yaşaylar. Öz köyümizdeki mezarlıqta defn olunğan anamnıñ ve babamnıñ qabirleriniñ, doğmuş evimizniñ elâketini bilip, acayip köyümizniñ harabege çökken alını körip, közyaşlarımnı tökip qaytıp keldim.
1995 s., yanvar
|
